Сайн байна уу. Би Япон улсын Осака хотын Grand Green Osaka Umekita Clinic-ийн эмч Хиденори Шимада байна.
Хавдрын дархлааны эсийн эмчилгээний талаар мэдээлэл хайж буй олон хүн «NK эсийн идэвх нас ахихад буурдаг гэдэг нь үнэн үү?» гэж асуудаг. Энэ нийтлэлд NK эс юу хийдэг, түүний идэвх ямар шалтгаанаар сулрах талаар мэдэгддэг, мөн энэ ойлголт NK эсийн эмчилгээний мэдээллийг уншихад ямар учиртайг энгийн хэлээр тайлбарлана. Нийтлэл нь ерөнхий мэдээллийн зорилготой бөгөөд хэн нэгэнд эмчилгээ санал болгох, үр дүн амлах зорилгогүй.
Товч дүгнэлт
NK (байгалийн алуурчин) эс нь хавдрын эс болон вирусээр халдварлагдсан эсийг илрүүлж довтолдог төрөлхийн дархлааны эс юм. Түүний идэвх нас, стресс, хавдрын өөрийн нөлөө зэргээс болж буурч болзошгүй гэж мэдээлэгддэг. Гэхдээ NK эсийн идэвх буурсан гэдэг нь хүн бүрт хавдар үүснэ гэсэн үг биш бөгөөд идэвхийг нэмэгдүүлсэн эмчилгээ нь тодорхой үр дүн өгнө гэсэн баталгаа ч биш. Энэ эмчилгээ нь Япон улсад даатгалын бус (өөрөө төлөх) үйлчилгээ байдаг тул тохирох эсэх, эрсдэл, зардлыг эмчийн үзлэгээр заавал тодруулах шаардлагатай.
NK эс бие махбодид ямар үүрэгтэй вэ
NK эс нь цусанд эргэлдэж, бие махбодод тасралтгүй эргүүл хийдэг лимфоцитын нэг төрөл юм. Бусад дархлааны эс нь тодорхой «тушаал» эсвэл өмнө нь таньсан дохио шаарддаг бол NK эс нь хэвийн бус эсийг өөрөө бие даан илрүүлж, перфорин зэрэг бодисоор довтолж чаддагаараа онцлогтой. Иймээс түүнийг дархлааны эхний шугамын эс гэж хэлдэг.
Эрүүл хүний биед ч хавдар болж хувирч болзошгүй хэвийн бус эсүүд үе үе үүсдэг гэж үздэг. Ихэнх тохиолдолд дархлааны эсүүд тэдгээрийг эрт илрүүлж устгадаг бөгөөд энэ үйл явцыг дархлааны тандалт гэнэ. NK эс энэ тандалтын нэг чухал хэсэг гэж тайлбарладаг.
NK эсийн идэвх яагаад буурч болдог вэ
Эрдэм шинжилгээний нийтлэлүүдэд NK эсийн тоо болон идэвхэд нөлөөлж болзошгүй хэд хэдэн хүчин зүйлийг дурддаг. Эдгээр нь хүн бүрт ижил илэрдэггүй, хувь хүнээс хамаарч өөр өөр байдгийг анхаарах хэрэгтэй.
- Нас: насжилттай холбоотойгоор дархлааны үйл ажиллагаа өөрчлөгддөг бөгөөд NK эсийн ажиллагаа ч өөрчлөгдөж болзошгүй гэж мэдээлэгддэг.
- Стресс: удаан үргэлжилсэн сэтгэл зүйн болон бие махбодын ачаалал дархлааны тэнцвэрт нөлөөлж болзошгүй гэж үздэг.
- Хавдрын өөрийн нөлөө: зарим хавдар орчин тойрныхоо нөхцөлийг өөрчилж, NK эсийн довтлох чадварыг сулруулж болдог гэж судалгаанд дурдсан байдаг.
Эдгээр нь ерөнхий ойлголт бөгөөд таны өөрийн NK эсийн идэвх ямар байгааг зөвхөн эмчийн үзлэг, шинжилгээгээр л тодорхойлж болно. Интернетээс уншсан мэдээллээр өөрийгөө дүгнэхээс зайлсхийх нь зүйтэй.
NK эсийн эмчилгээ энэ ойлголттой хэрхэн холбогддог вэ
NK эсийн эмчилгээнд өөрийн цусаас NK эсийг гаргаж авч, зөвшөөрөлтэй эс боловсруулах байгууламжид идэвхжүүлж, олшруулсны дараа судсаар дуслаар буцаан тарина. Үүгээр тоо болон идэвх нь өссөн NK эсийг биед буцааж оруулан, сулраад буй дархлааны үйл ажиллагааг дэмжихийг зорьдог.
Өөрийн (аутологи) эсийг ашигладаг тул татгалзах урвалын эрсдэл харьцангуй бага гэж үздэг боловч түр зуурын халуурал, ядаргаа зэрэг шинж тэмдэг илэрч болно. Хэрэв танд ямар нэг шинж тэмдэг илэрвэл эмчид даруй мэдэгдэх нь чухал. Мөн энэ эмчилгээ нь хавдрыг арилгана гэсэн баталгаа өгдөггүй бөгөөд үр дүн нь хүнээс хүнд өөр байх боломжтойг ойлгох хэрэгтэй.
Стандарт эмчилгээтэй хэрхэн хамааралтай вэ
NK эсийн эмчилгээг мэс засал, химийн эмчилгээ, туяа эмчилгээг орлох сонголт гэж ойлгож болохгүй. Хавдрын эмчилгээний үндэс нь таныг одоо хянаж буй онкологийн эмчийн тодорхойлсон стандарт эмчилгээ хэвээр байна. Зарим тохиолдолд стандарт эмчилгээтэй хамт, эсвэл эмчилгээний дараа авч үзэх сонголт болдог ч энэ нь таны өвчний төрөл, үе шат, биеийн байдлаас хамаарна.
Иймээс одоо эмчилгээ хийлгэж буй эмнэлгийнхээ эмчид NK эсийн эмчилгээг авч үзэж буйгаа мэдэгдэж, зөвлөлдөх нь зүйтэй. Эмнэлгүүдийн хооронд мэдээлэл солилцох нь аливаа эмчилгээний хоорондын нөлөөг үнэлэхэд тусална.
Осакад зөвлөгөө авахаас өмнө эмчээс юуг асуух вэ
Grand Green Osaka Umekita Clinic нь Осака хотын Умеда орчимд байрлах эмнэлэг бөгөөд NK эсийн эмчилгээг даатгалын бус (өөрөө төлөх) үйлчилгээ болгон үзүүлдэг. Эмчилгээг Япон улсын Нөхөн сэргээх анагаах ухааны аюулгүй байдлыг хангах тухай хуулийн хүрээнд, бүртгэлтэй төлөвлөгөөний дагуу явуулдаг. Мөн монгол хэлээр уншиж болох мэдээллийн хуудас бэлэн байдаг тул үзлэгт ирэхээсээ өмнө үүнтэй танилцаж болно.
Үзлэгт ирэхээсээ өмнө дараах асуултуудыг бэлдэж авбал ярилцлага илүү үр дүнтэй болно.
- Миний өвчний одоогийн байдал, хийлгэж буй эмчилгээнд NK эсийн эмчилгээг авч үзэх нь тохирох уу?
- Миний хувьд ямар эрсдэл, гаж нөлөө гарч болзошгүй вэ, шинж тэмдэг илэрвэл яах вэ?
- Нийт зардал, эмчилгээний давтамж, хугацаа, гэрээний нөхцөл юу вэ?
- Эмчилгээний явцад болон дараа нь хэрхэн хяналтад байх вэ, өөрийн оронд буцсаны дараа мэдээлэл хэрхэн солилцох вэ?
Мөн өмнөх эмчилгээний товч тайлан, шинжилгээний хариу, хэрэглэж буй эмийн жагсаалтыг бэлдэж авчирвал эмч таны байдлыг илүү нарийвчлан үнэлэх боломжтой.
Дүгнэлт
NK эсийн идэвх нас, стресс, хавдрын нөлөөгөөр буурч болзошгүй гэдэг нь дархлааны тандалтыг ойлгоход тустай ойлголт боловч өөрөө эмчилгээний шийдвэр гаргах үндэс биш юм. NK эсийн эмчилгээ нь үр дүнг баталгаажуулдаггүй, стандарт эмчилгээг орлодоггүй, даатгалын бус үйлчилгээ гэдгийг санаарай. Өөрт тохирох эсэх, эрсдэл, зардлыг эмчийн үзлэгээр нягтлан, одоо эмчилгээ хийлгэж буй эмчтэйгээ хамт шийдвэрлэх нь хамгийн чухал.
- NK эсийн үүрэгХэвийн бус эсийг илрүүлнэ
- Идэвх буурч болзошгүйНас, стресс, хавдрын нөлөө
- Стандарт эмчилгээҮндсэн эмчилгээ хэвээр
- Эмчийн үзлэгЭрсдэл, зардлыг тодруулна
Энэ зураг нь нийтлэлийн агуулгыг цэгцэлсэн ойлголтын зураг юм
Лавлах эх сурвалж
Хянасан эмч
Шимада клиник эмнэлгийн хуулийн этгээдийн тэргүүн
Grand Green Osaka Umekita Clinic-ийн эмчилгээ хариуцсан дарга
Хиденори Шимада (Hidenori Shimada)
2005 онд Токушима их сургуулийн Анагаах ухааны факультетийг төгссөн. Эхний дадлагын дараа АНУ-ын эмчийн гэрчилгээ (ECFMG certification) авч, АНУ-ын Вашингтоны их сургуулийн ерөнхий мэс заслын тэнхимд дадлагажсан. Киото их сургуулийн төгсөлтийн дараах докторын хөтөлбөр, Киото их сургуулийн iPS эсийн судалгааны төв (CiRA)-ийн судлаачаар ажилласны дараа 2013 онд Шимада клиникийг нээсэн. Grand Green Osaka Umekita Clinic(https://umekitaclinic.org)-д дотрын өвчин, хүүхдийн эмчилгээнээс эхлээд эсийн эмчилгээ, гоо сайхны анагаах ухаан хүртэл өргөн хүрээнд ажилладаг.
* Энэхүү нийтлэлийн эмчийн хяналт нь зөвхөн эрдэм шинжилгээний агуулгад хамаарах бөгөөд эмч тодорхой эмчилгээ, бүтээгдэхүүнийг санал болгож буй хэрэг биш юм.