Сайн байна уу. Би Япон улсын Осака хотын Grand Green Osaka Umekita Clinic-ийн эмч Хиденори Шимада байна.
Үүдэл эсийн эмчилгээний талаар мэдээлэл хайхад «өөрийн эс», «аутологи эс», «донорын эс» гэсэн нэр томьёо байнга тааралддаг. Эдгээр нь дуу нэг мэт сонсогдож болох ч эмчилгээний явц, эрсдэлийн шинж чанар, зохицуулалтын хувьд өөр өөр ойлголт юм. Энэ нийтлэлд Осака хотын Grand Green Osaka Umekita Clinic-т өөхний эдээс гаралтай мезенхимийн үүдэл эсийн эмчилгээг авч үзэхээс өмнө мэдэж байвал зохих «өөрийн эс» гэдгийн утгыг тайлбарлана. Энэ нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд хувь хүний оношлогоо эсвэл эмчилгээний зөвлөмж биш юм.
Аутологи эс гэж юу вэ?
Аутологи гэдэг нь эмчилгээнд хэрэглэх эсийг өвчтөн өөрөөс нь авч байгаа гэсэн үг юм. Өөхний эдээс гаралтай үүдэл эсийн эмчилгээнд өвчтөний өөхөн эдээс будааны үрийн хэмжээтэй хэдхэн хэсгийг хэсэг газрын мэдээ алдуулалттайгаар авч, тусгай байгууламжид мезенхимийн үүдэл эсийг тусгаарлан өсгөвөрлөж олшруулдаг. Дараа нь тэр эсийг ижил хүний биед судсаар дуслаар буцаан тарина. Өөрөөр хэлбэл эсийн эзэн ба хүлээн авагч нь нэг хүн байна.
Үүний эсрэг донорын (аллоген) эмчилгээнд өөр хүнээс авсан эсийг ашигладаг. Донорын эсийг урьдчилан бэлтгэж хадгалах боломжтой гэх мэт давуу талтай гэж ярьдаг ч өөр хүний эс учраас дархлааны тогтолцоотой холбоотой асуудлыг тусад нь анхаарах шаардлагатай болдог. Аль арга нь хэнд тохирох вэ гэдгийг нэг мөр хэлэх боломжгүй бөгөөд эмч тухайн хүний байдлыг үнэлж шийднэ.
Яагаад өөрийн эсийг ашиглах нь анхаарал татдаг вэ?
Өөрийн эсийг ашиглах нь хамгийн түгээмэл дурдагддаг шалтгаан нь дархлааны урвалтай холбоотой. Өөрийн эс нь донорын эс эсвэл хиймэл материалтай харьцуулахад татгалзах урвал болон харшлын эрсдэл харьцангуй бага гэж үздэг. Мөн өөхөн эд нь ясны чөмөгтэй харьцуулахад мезенхимийн үүдэл эсийг илүү их агуулдаг гэж үздэг бөгөөд эсийг жижиг зүслэгээр авч болдог тул ясны чөмөг авахтай харьцуулахад биед өгөх ачаалал бага гэж тайлбарладаг.
Гэхдээ «харьцангуй бага» гэдэг нь «байхгүй» гэсэн үг биш юм. Судалгаанууд өөр өөр дэглэм, өөр өөр өвчтөний бүлэгт хийгдсэн байдаг тул нэг судалгааны үр дүнг бүх хүнд шууд хамааруулж ойлгож болохгүй. Мезенхимийн үүдэл эс үрэвслийн эсрэг бодис болон өсөлтийн хүчин зүйлс ялгаруулж, гэмтсэн эдийн нөхөн сэргээлтийг дэмждэг тухай судалгаа байдаг ч эмчилгээний үр дүн хүн бүрт ижил гарна гэсэн баталгаа байхгүй.
Өөрийн эс гэдэг нь эрсдэлгүй гэсэн үг биш
«Өөрийн эс учраас аюулгүй» гэсэн хандлага нь ташаа ойлголтод хүргэж болно. Өөх авах ажилбар нь хэсэг газрын мэдээ алдуулалт болон жижиг зүслэгтэй холбоотой тул тухайн хэсэгт хөх няц, үрэвсэл, өвдөлт, халдвар зэрэг тохиолдож болзошгүй. Судсаар дуслаар тарих үед ч эмчилгээний дараа биеийн урвал илэрч болох тул эмнэлгийн хяналт чухал юм. Мөн өвчтөний одоо байгаа өвчин, хэрэглэж буй эм, харшлын түүх зэрэг нь эмчилгээг хийх боломжтой эсэхэд нөлөөлнө.
Иймд өөрийн эсийн эмчилгээг «эрсдэлгүй сонголт» гэж харахын оронд «эрсдэл, ашиг тусыг эмчтэйгээ хамт хэмжиж үзэх сонголт» гэж ойлгох нь зөв. Хэрэв та ямар нэг өвчний улмаас стандарт эмчилгээ хийлгэж байгаа бол энэ эмчилгээ нь түүнийг орлох зүйл биш гэдгийг санаарай. Одоогийн эмчилгээгээ өөрөө зогсоолгүй, эмчлэгч эмчтэйгээ заавал зөвлөлдөөрэй.
Эмчилгээний явц ба Японы хууль эрх зүйн орчин
Ерөнхий дүр зураг нь дараах байдалтай. Эхлээд зөвлөгөө авч, эмч таны эрүүл мэндийн байдал, эмчилгээний зорилгыг лавлан үздэг. Дараа нь өөхөн эдээс эс авах ажилбар хийгдэж, авсан эсийг тусгай байгууламжид өсгөвөрлөнө. Өсгөвөрлөлт болон чанарын хяналт хэдэн долоо хоногийн хугацаа шаардаж болох тул эмчилгээ нэг удаагийн ирэлтээр дуусдаггүй. Эс бэлэн болсны дараа судсаар дуслаар тарина. Яг хэдэн удаа ирэх, хэр хугацаа шаардагдах нь хувь хүнээс хамаарах тул эмнэлгээс урьдчилан лавлах хэрэгтэй.
Японд ийм эмчилгээг Нөхөн сэргээх анагаах ухааны аюулгүй байдлын тухай хуулийн хүрээнд, зохих журмаар хүргүүлсэн нөхөн сэргээх эмчилгээ үзүүлэх төлөвлөгөөний дагуу явуулдаг. Энэ эмчилгээ нь даатгалын хүрээнд хамаарахгүй, өөрөөр хэлбэл өвчтөн өөрөө төлөх чөлөөт (даатгалын бус) эмчилгээ юм. Хууль журмын дагуу явагдаж байгаа нь үр дүнг баталгаажуулдаг гэсэн үг биш бөгөөд зөвхөн үйл явцын аюулгүй байдлыг удирдах тогтолцоо гэдгийг ойлгох хэрэгтэй.
Консультацид очихын өмнө эмчээс юу лавлах вэ?
Осака, Умеда дахь Grand Green Osaka Umekita Clinic нь гадаад өвчтөнд зориулсан олон хэлээр мэдээллийн хуудастай бөгөөд Монгол хэлээр мэдээлэл авах боломжтой. Гэхдээ эцсийн шийдвэрийг мэдээллийн хуудас бус эмчийн оношлогоо дээр үндэслэн гаргана. Консультацид оролцохын өмнө дараах асуултуудыг бэлдэж болно.
- Миний өвчний түүх, одоо хэрэглэж буй эмийн хувьд энэ эмчилгээ тохирох уу, эсвэл хийх боломжгүй тохиолдол мөн үү?
- Өөхөн эд авах ажилбар болон судсаар тарих үеийн боломжит эрсдэл, гаж нөлөө юу вэ?
- Нийт хэдэн удаа ирэх шаардлагатай, эмчилгээний хооронд хэр хугацаа өнгөрөх вэ?
- Эмчилгээний нийт зардал юу юунд хуваагддаг, нэмэлт зардал гарах уу?
- Нутаг буцсаны дараа ямар хяналт, холбоо барих боломж байх вэ?
Эдгээр асуултын хариуг бичгээр авч, гэр бүлийнхэнтэйгээ болон Монгол дахь өөрийн эмчтэй хуваалцан хэлэлцэх нь зүйтэй. Нэг эмнэлгийн мэдээлэлд бүрэн тулгуурлахын оронд хэд хэдэн эх сурвалжаас харьцуулж үзэх нь илүү тэнцвэртэй шийдвэр гаргахад тусална.
Дүгнэлт
Аутологи буюу өөрийн эсийг ашиглах нь донорын эстэй харьцуулахад татгалзах урвал, харшлын эрсдэл харьцангуй бага гэж үздэг нэг онцлог юм. Гэхдээ энэ нь эрсдэлгүй, эсвэл үр дүн баталгаатай гэсэн үг биш. Өөх авах ажилбар, судсаар тарилга, хувь хүний эрүүл мэндийн байдал бүгд эмчилгээнд нөлөөлнө. Энэ эмчилгээ нь Японд чөлөөт (даатгалын бус) эмчилгээ хэлбэрээр, нөхөн сэргээх анагаах ухааны хуулийн хүрээнд явагддаг бөгөөд үр дүн, эрсдэл, гаж нөлөө, зардал, тохирох эсэхийг зөвхөн эмчийн үзлэг, зөвлөгөөний үндсэн дээр тодорхойлно. Мэдээллийг сайн цуглуулж, асуултаа бэлдэж очсоноор та өөрт тохирсон шийдвэрийг илүү тайван гаргах боломжтой болно.
- Өөрийн өөхөн эдӨөрөөс нь эс авна
- Донорын эсээс ялгааДархлааны урвал өөр
- Эрсдэл үлддэгЭмчтэй хэлэлцэнэ
- Эмчийн үзлэгТохирох эсэхийг шийднэ
Энэ зураг нь нийтлэлийн агуулгыг цэгцэлсэн ерөнхий бүдүүвч болно
Лавлах эх сурвалж
- PubMed: Mesenchymal stem cells for recurrent miscarriage. (2026)
- PubMed: Placental mesenchymal and cord blood stem cell therapy for dilated cardiomyopathy. (2008)
- PubMed: Gastro-intestinal autoimmunity: preclinical experiences and successful therapy of fistulizing bowel diseases and gut Graft versus host disease by mesenchymal stromal cells. (2013)
- PMC: Allogeneic ADSCs Induce the Production of Alloreactive Memory-CD8 T Cells through HLA-ABC Antigens. (2020)
- PMC: The Importance of HLA Assessment in "Off-the-Shelf" Allogeneic Mesenchymal Stem Cells Based-Therapies. (2019)
- PMC: Stem cell treatment for patients with autoimmune disease by systemic infusion of culture-expanded autologous adipose tissue derived mesenchymal stem cells. (2011)
- PMC: Immunological effects of the intraparenchymal administration of allogeneic and autologous adipose-derived mesenchymal stem cells after the acute phase of middle cerebral artery occlusion in rats. (2018)
- MHLW (Япон): Нөхөн сэргээх анагаах ухаан — Японы Эрүүл мэнд, хөдөлмөр, халамжийн яам
Хянасан эмч
Шимада клиник эмнэлгийн хуулийн этгээдийн тэргүүн
Grand Green Osaka Umekita Clinic-ийн эмчилгээ хариуцсан дарга
Хиденори Шимада (Hidenori Shimada)
2005 онд Токушима их сургуулийн Анагаах ухааны факультетийг төгссөн. Эхний дадлагын дараа АНУ-ын эмчийн гэрчилгээ (ECFMG certification) авч, АНУ-ын Вашингтоны их сургуулийн ерөнхий мэс заслын тэнхимд дадлагажсан. Киото их сургуулийн төгсөлтийн дараах докторын хөтөлбөр, Киото их сургуулийн iPS эсийн судалгааны төв (CiRA)-ийн судлаачаар ажилласны дараа 2013 онд Шимада клиникийг нээсэн. Grand Green Osaka Umekita Clinic(https://umekitaclinic.org)-д дотрын өвчин, хүүхдийн эмчилгээнээс эхлээд эсийн эмчилгээ, гоо сайхны анагаах ухаан хүртэл өргөн хүрээнд ажилладаг.
* Энэхүү нийтлэлийн эмчийн хяналт нь зөвхөн эрдэм шинжилгээний агуулгад хамаарах бөгөөд эмч тодорхой эмчилгээ, бүтээгдэхүүнийг санал болгож буй хэрэг биш юм.