Сайн байна уу. Би Япон улсын Осака хотын Grand Green Osaka Umekita Clinic-ийн эмч Хиденори Шимада байна.
Нас ахих тусам үүдэл эсийн тухай яагаад ярьдаг вэ?
Хүний бие ойролцоогоор 37 их наяд эсээс бүрддэг бөгөөд хуучирсан эсүүд байнга шинээр солигдож байдаг. Энэ шинэчлэлийн нэг чухал эх үүсвэр нь үүдэл эс юм. Үүдэл эс нь төрөл бүрийн эс болон ялгаран хөгжих, мөн өөрийгөө нөхөн төлжүүлэх гэсэн хоёр гол чадвартай бөгөөд эд эсийг хадгалж, засварлахад оролцдог гэж үздэг.
Нас ахих тусам бидний биед байх үүдэл эсийн тоо цөөрч, нөхөн сэргэх чадвар буурдаг гэж ерөнхийдөө тайлбарладаг. Үе мөчний өвдөлт, үрэвсэл, эд эсийн хөгшрөлт зэрэг асуудалтай тулгарсан хүмүүс «өөрийн биеийн нөөц чадварыг дэмжих боломж бий юу?» гэж асуух нь олонтаа. Энэ нийтлэлд Япон улсад, Осака хотын Grand Green Osaka Umekita Clinic-т санал болгодог өөхний эдээс гаралтай үүдэл эсийн эмчилгээг энэ асуултын хүрээнд тайван, хэт ихэсгэлгүйгээр тайлбарлана.
«Үүдэл эс цөөрнө» гэдэг нь яг юу гэсэн үг вэ?
Үүдэл эсийн тоо хэмжээ нас ахихад буурдаг тухай судалгаанууд бий. Гэхдээ энэ нь «үүдэл эсийг гаднаас нэмбэл хөгшрөлт зогсоно» гэсэн үг биш юм. Үүдэл эсийн тоо, идэвх нь хүн бүрт ялгаатай бөгөөд эмчилгээний үр дүн хүн бүрт адил гарна гэж баталгаа өгөх боломжгүй.
Мөн нэг эмнэлзүйн судалгааны үр дүнг бүх өвчтөнд ерөнхийлж болохгүй. Өөхний эдээс гаралтай мезенхимийн үүдэл эсийн талаар PubMed зэрэг нээлттэй эх сурвалжид олон судалгаа нийтлэгдсэн ч судалгааны загвар, өвчтөний тоо, хэрэглэсэн арга нь янз бүр байдаг. Тиймээс мэдээлэл хайхдаа судалгааны шатанд буй мэдээлэл ба батлагдсан үр дүнг ялган харах нь чухал.
Өдөр тутмын амьдралд нөлөөлж буй шалтгаан нь нас ахихаас гадна удамшил, хөдөлгөөний хэмжээ, хооллолт, өмнөх өвчин, гэмтэл зэрэг олон хүчин зүйлтэй холбоотой байж болно. Иймд «үүдэл эс цөөрсөн учраас» гэж ганц шалтгаанаар тайлбарлахаас илүүтэй, эмчийн үзлэгээр өөрийн биеийн байдлыг бүхэлд нь үнэлүүлэх нь зохистой арга зам юм.
Мөн үүдэл эсийн эмчилгээ нь стандарт эмчилгээг орлох зүйл биш. Таны одоогийн оношилгоо, эмчилгээг эмчтэйгээ хамт эргэн харж, нэмэлт сонголт болгон авч үзэх нь зүйтэй.
Мезенхимийн үүдэл эс ба өөхөн эдийн онцлог
Мезенхимийн үүдэл эс (MSC) нь өөхөн эд, ясны чөмөг зэрэгт байдаг соматик үүдэл эс юм. Өөх, яс, мөгөөрсний эс болон ялгаран хөгжиж чаддагаас гадна үрэвслийн эсрэг бодис, өсөлтийн хүчин зүйлс ялгаруулж, гэмтсэн эдийн нөхөн сэргээлтийг дэмждэг тухай судалгаанууд бий.
Ясны чөмөгнөөс эс авах нь биед харьцангуй их ачаалал өгдөг. Харин өөхөн эд нь ясны чөмөгтэй харьцуулахад мезенхимийн үүдэл эсийг илүү их агуулдаг гэж үздэг бөгөөд хэсэг газрын мэдээ алдуулалттайгаар жижиг зүслэгээр авах боломжтой. Будааны үрийн хэмжээтэй хэдхэн хэсэг өөх хангалттай гэж тайлбарладаг. Энэ нь өөхөн эдийг эх үүсвэр болгон сонгодог нэг шалтгаан юм.
Өөхний эдээс гаралтай үүдэл эсийг судалсан ажлууд дэлхий даяар үргэлжилж байгаа бөгөөд эмнэлзүйн хэрэглээ нь аажмаар өргөжиж байна. Гэсэн хэдий ч хэрэглээний хүрээ, тун, давтамж, үр дүнг үнэлэх арга зэрэг олон асуудал судалгаагаар үргэлжлүүлэн шалгагдаж буй тул одоогийн мэдээллийг «эцсийн дүгнэлт» гэж үзэхгүй байх хэрэгтэй.
Эмчилгээнд өөрийн (аутологи) эсийг ашигладаг тул донорын эс эсвэл хиймэл материалтай харьцуулахад татгалзах урвал, харшлын эрсдэл бага гэж үздэг. Гэхдээ эрсдэл огт байхгүй гэсэн үг биш бөгөөд энэ талаар эмчээс заавал лавлах хэрэгтэй.
Японд эмчилгээ хэрхэн явагддаг вэ?
Эмчилгээ нь ерөнхийдөө хэд хэдэн үе шатаас бүрдэнэ. Эхлээд эмчийн үзлэг, зөвлөгөө өгч, эмчилгээ таны биеийн байдалд тохирох эсэхийг эмч тодорхойлно. Дараа нь өөх авах ажилбарыг хэсэг газрын мэдээ алдуулалттайгаар хийнэ. Авсан өөхөн эдээс мезенхимийн үүдэл эсийг тусгай байгууламжид өсгөвөрлөн олшруулж, чанарын шалгалтын дараа судсаар дуслаар биед буцаан тарина.
Авах болон тарих аль аль нь амбулаториор, хэвтэх шаардлагагүйгээр хийгддэг. Гэхдээ хугацаа, давтамж, дараах анхаарах зүйл нь хүн бүрт өөр байж болох тул урьдчилан эмчээс нарийн тодруулах хэрэгтэй. Тарьсан мезенхимийн үүдэл эс цусны урсгалаар дамжин үрэвссэн, гэмтсэн хэсэгт цуглардаг («хоуминг» үзэгдэл) тухай судалгаанууд бий боловч үүнийг эмчилгээний үр дүнг баталгаажуулсан гэж ойлгож болохгүй.
Японд энэ төрлийн эмчилгээг Нөхөн сэргээх анагаах ухааны аюулгүй байдлын тухай хуулийн дагуу бүртгүүлсэн нөхөн сэргээх эмчилгээ үзүүлэх төлөвлөгөөний хүрээнд явуулдаг. Мөн энэ нь эрүүл мэндийн даатгалд хамаарахгүй, өөрийн зардлаар хийгддэг чөлөөт (даатгалын бус) эмчилгээ юм. Төлбөр, эрсдэл, гаж нөлөө, тохирох эсэх талаар заавал эмчийн үзлэгээр тодруулна.
Зөвлөгөөнд очихын өмнө эмчээс юу асуух вэ?
Мэдээллийг зөв ойлгохын тулд дараах асуултуудыг бэлдэж болно.
- Миний биеийн байдал, одоогийн оношид энэ эмчилгээ тохирох эсэх, хэнд тохирохгүй байж болох вэ?
- Энэ эмчилгээнд ямар эрсдэл, гаж нөлөө гарч болох вэ?
- Төлбөр ямар зүйлсээс бүрддэг, даатгалд хамаарах уу?
- Эмчилгээ нь хууль эрх зүйн ямар хүрээнд явагддаг вэ?
- Монгол руу буцсаны дараа эмнэлэгтэй хэрхэн холбогдох вэ?
Монгол улсаас Япон руу зорчин эмчилгээ хийлгэхээр бодож буй хүмүүсийн хувьд аялал, буудаллах төлөвлөгөө, эмчтэйгээ хэлний саадгүй харилцах боломж, эмчилгээний дараах хяналтыг урьдчилан бодож үзэх нь чухал. Эдгээрийг зөвлөгөөний үеэр эмч, ажилтнуудаас тодруулж, өөрт тохирсон төлөвлөгөөг гаргаж болно.
Эцэст нь, интернет болон олон нийтийн сүлжээнд тархсан «гайхамшигт үр дүн» хэлбэрийн мэдээлэл, хувь хүний туршлагын түүхийг эмчилгээний үр дүнг батлах нотолгоо болгон авч үзэж болохгүй. Хүн бүрийн биеийн байдал өөр тул ийм түүх таны хувьд адил байх баталгаа болохгүй. Найдвартай мэдээллийг эмчээс болон нээлттэй эрдэм шинжилгээний эх сурвалжаас авах нь зүйтэй.
Мөн өөрийн өвчний түүх, одоо хэрэглэж буй эм, харшил, өмнө хийлгэсэн эмчилгээний тэмдэглэл, шинжилгээний хариуг бэлдэж очвол эмч таны байдлыг илүү тодорхой ойлгоход тусална. Эмчилгээ хийлгэх эсэхээ шийдэхээс өмнө гэр бүлийнхэнтэйгээ ярилцаж, яарах шаардлагагүй гэдгийг санаарай.
Grand Green Osaka Umekita Clinic нь Осака хотын Умэда орчимд байрладаг бөгөөд гадаадын өвчтөнд зориулсан олон хэлний мэдээллийн хуудастай. Монгол хэлээр мэдээлэл авч, асуух зүйлээ урьдчилан бэлдэж болно. Гэхдээ эцсийн шийдвэрийг үргэлж эмчийн үзлэг, тайлбар дээр үндэслэн гаргах ёстой.
Дүгнэлт
Нас ахих тусам үүдэл эсийн тоо буурдаг гэсэн ерөнхий ойлголт нь өөхний эдээс гаралтай үүдэл эсийн эмчилгээг сонирхох нэг шалтгаан болдог. Гэвч энэ эмчилгээ нь хөгшрөлтийг зогсоох, өвчнийг бүрэн эдгээх баталгаа биш бөгөөд үр дүн хүн бүрт ялгаатай байж болно.
Хамгийн чухал нь нээлттэй, найдвартай эх сурвалжаас мэдээлэл авч, судалгааны шатны мэдээлэл ба батлагдсан үр дүнг ялгаж, төлбөр, эрсдэл, гаж нөлөөг эмчээс лавлан тодруулах явдал юм. Япон улсад эмчилгээ хийлгэхээр бодож байгаа бол стандарт эмчилгээгээ орхилгүй, өөрийн эмчтэйгээ зөвлөлдсөний үндсэн дээр шийдвэр гаргаарай.
- Нас ахихтай холбоотой ойлголтХүн бүрт ялгаатай
- Өөрийн өөхөн эдээс эс авнаАмбулаториор
- Хууль, чөлөөт эмчилгээДаатгалд хамаарахгүй
- Эмчийн үзлэгээр лавланаЭрсдэл, төлбөр, тохирох эсэх
Энэ зураг нь нийтлэлийн агуулгыг цэгцэлсэн ойлголтын зураг юм
Лавлах эх сурвалж
- PubMed: Safety and Preliminary Efficacy of Mesenchymal Stromal Cell (ORBCEL-M) Therapy in Diabetic Kidney Disease: A Randomized Clinical Trial (NEPHSTROM). (2023)
- PubMed: Exosomes derived from umbilical cord mesenchymal stem cells alleviate jaw bone marrow mesenchymal stem cells senescence and restore osteogenic differentiation potential. (2025)
- PubMed: Allogeneic bone marrow-derived mesenchymal stem cells in the aging kidney: secondary results of a Parkinson's disease clinical trial. (2025)
- PubMed: Adipose-derived Mesenchymal Stem Cell Transplantation Improves Ovarian Function and Oocyte Quality in Aged Mice. (2024)
- PubMed: Stem Cells in Aging and Anti-Aging. (2026)
- PMC: Melatonin and Coenzyme Q10 mitigate Senescence in Human Adipose-Derived Mesenchymal Stem Cells by Restoring Mitophagy and Mitochondrial Proteostasis. (2026)
- PMC: Transcriptional Factors Related to Cellular Kinetics, Apoptosis, and Tumorigenicity in Equine Adipose-Derived Mesenchymal Stem Cells (ASCs) Are Influenced by the Age of the Donors. (2025)
- PMC: Ohwia caudata aqueous extract attenuates senescence in aging adipose-derived mesenchymal stem cells. (2024)
- MHLW (Япон): Нөхөн сэргээх анагаах ухаан — Японы Эрүүл мэнд, хөдөлмөр, халамжийн яам
Хянасан эмч
Шимада клиник эмнэлгийн хуулийн этгээдийн тэргүүн
Grand Green Osaka Umekita Clinic-ийн эмчилгээ хариуцсан дарга
Хиденори Шимада (Hidenori Shimada)
2005 онд Токушима их сургуулийн Анагаах ухааны факультетийг төгссөн. Эхний дадлагын дараа АНУ-ын эмчийн гэрчилгээ (ECFMG certification) авч, АНУ-ын Вашингтоны их сургуулийн ерөнхий мэс заслын тэнхимд дадлагажсан. Киото их сургуулийн төгсөлтийн дараах докторын хөтөлбөр, Киото их сургуулийн iPS эсийн судалгааны төв (CiRA)-ийн судлаачаар ажилласны дараа 2013 онд Шимада клиникийг нээсэн. Grand Green Osaka Umekita Clinic(https://umekitaclinic.org)-д дотрын өвчин, хүүхдийн эмчилгээнээс эхлээд эсийн эмчилгээ, гоо сайхны анагаах ухаан хүртэл өргөн хүрээнд ажилладаг.
* Энэхүү нийтлэлийн эмчийн хяналт нь зөвхөн эрдэм шинжилгээний агуулгад хамаарах бөгөөд эмч тодорхой эмчилгээ, бүтээгдэхүүнийг санал болгож буй хэрэг биш юм.