Сайн байна уу. Би Япон улсын Осака хотын Grand Green Osaka Umekita Clinic-ийн эмч Хиденори Шимада байна.
Үүдэл эсийн эмчилгээний талаар мэдээлэл хайж байгаа хүмүүсийн хамгийн их асуудаг зүйлсийн нэг нь «Үүдэл эсийг хаанаас авдаг вэ, яагаад өөхнөөс авдаг вэ?» гэдэг асуулт юм. Мезенхимийн үүдэл эсийг өөхөн эд, ясны чөмөг зэрэг өөр өөр эх үүсвэрээс авч болдог бөгөөд эх үүсвэр бүр өөрийн давуу тал, хязгаарлалттай. Энэ нийтлэлд Японы Осака хотын Умэда дүүрэгт байрлах Grand Green Osaka Umekita Clinic-т өөхөн эдээс гаралтай мезенхимийн үүдэл эсийг сонгон ашигладаг учир шалтгааныг ерөнхий ойлголтын түвшинд тайлбарлана.
Энэ бол эмчилгээний үр дүнг амлах эсвэл өөр эмчилгээтэй нь өрсөлдүүлэх нийтлэл биш. Таны биед тохирох эсэхийг зөвхөн эмчийн үзлэгээр шийддэг гэдгийг эхнээс нь тэмдэглэе.
Мезенхимийн үүдэл эс ямар эх үүсвэрээс гардаг вэ?
Мезенхимийн үүдэл эс (MSC) нь өөх, яс, мөгөөрсний эс болон ялгаран хөгжих чадвартай соматик үүдэл эс юм. Мөн үрэвслийн эсрэг бодис болон өсөлтийн хүчин зүйлс ялгаруулж, гэмтсэн эдийн нөхөн сэргээлтийг дэмждэг тухай судалгаанууд байдаг. Гэхдээ эдгээр нь ихэнхдээ судалгааны шатны мэдээлэл тул эмнэлзүйн үр дүнтэй шууд адилтгаж ойлгож болохгүй.
Үүдэл эс нь хүний биед байнга шинэчлэгдэж буй эсүүдийн эх үүсвэр болдог. Нас ахих тусам тэдний тоо буурдаг гэж үздэг боловч энэ нь хувь хүнээс хамаарч өөр байж болох бөгөөд эмчилгээний шийдвэрийг зөвхөн энэ ойлголтод тулгуурлан гаргаж болохгүй.
Эдгээр эсийг хамгийн түгээмэл авдаг хоёр эх үүсвэр нь ясны чөмөг ба өөхөн эд юм. Хоёр эх үүсвэрийг харьцуулсан олон улсын судалгааны тойм өгүүллүүдийг PubMed зэрэг нээлттэй мэдээллийн санд хайж үзэж болно. Судалгаа бүрийн арга зүй, оролцогчдын тоо ялгаатай тул нэг өгүүллийн дүгнэлтээр эмчилгээний чиглэлийг тодорхойлж болохгүй.
Ясны чөмөг ба өөхөн эдийн ялгаа юу вэ?
Ясны чөмөгнөөс эс авахад ясанд хандсан ажилбар шаардлагатай бөгөөд биед өгөх ачаалал харьцангуй их байдаг гэж үздэг. Харин өөхөн эд нь ясны чөмөгтэй харьцуулахад мезенхимийн үүдэл эсийг илүү их агуулдаг гэж үздэг. Мөн хэсэг газрын мэдээ алдуулалттайгаар жижиг зүслэгээр авах боломжтой.
Энэ ялгааг нэг мөр «аль нь илүү» гэж дүгнэж болохгүй. Үүдэл эсийн тоо, идэвх, чанар нь хүний нас, эрүүл мэндийн байдлаас хамаарч өөр өөр байж болно. Тиймээс эх үүсвэрийн сонголтыг бүх хүнд нэг хариулттай асуулт гэж үзэхээс илүү, өөрийн нөхцөлд эмчтэй хамт хэлэлцэх асуудал гэж ойлгох нь зөв.
Өөхөн эдээс бага хэмжээ авахад хангалттай гэж үздэг боловч хэр хэмжээ шаардлагатай вэ гэдгийг эмч таны биеийн байдал, үзлэгийн дүнд үндэслэн тодорхойлно. Ажилбарын өмнө болон дараа анхаарах зүйлсийг урьдчилан сайн ойлгох нь чухал.
Өөхөн эдээс эс авах ажилбар нь жижиг зүслэгтэй тул дараа нь тухайн хэсэгт хөхөрөлт, хаван, өвдөлт, халдварын эрсдэл гарч болзошгүй. Эдгээр эрсдэлийг үзлэгийн үеэр эмчээс заавал асууж лавлах хэрэгтэй.
Өөрийн эсийг ашиглах нь юу гэсэн үг вэ?
Grand Green Osaka Umekita Clinic-ийн энэ эмчилгээнд өвчтөний өөрийн өөхөн эдээс авсан эсийг тусгай байгууламжид өсгөвөрлөн олшруулж, дараа нь судсаар дуслаар тухайн хүнд буцаан тарьдаг. Өөрийн (аутологи) эсийг ашигладаг тул донорын эс эсвэл хиймэл материалтай харьцуулахад татгалзах урвал, харшлын эрсдэл бага гэж үздэг.
Гэхдээ «бага» гэдэг нь «байхгүй» гэсэн үг биш. Эс авах, өсгөвөрлөх, судсаар тарих үе шат бүрд ямар нэг эрсдэл гарч болзошгүй. Судсаар тарилт хийх үед дусал хийлттэй холбоотой урвал, халдвар зэрэг гаж нөлөө илэрч болох талаар урьдчилан эмчээс сонсох нь чухал.
Өсгөвөрлөсөн үүдэл эсийг судсаар дуслаар тарихад тэдгээр нь цусны урсгалаар дамжин үрэвссэн, гэмтсэн хэсэгт цуглардаг (хоуминг) гэсэн судалгаанууд байдаг. Гэвч энэ нь лабораторийн болон эмнэлзүйн судалгааны мэдээлэл бөгөөд бүх хүнд ижил үр дүн гарна гэсэн утга биш. Судалгаа юуг харуулж, юуг баталдаггүйг ялгаж ойлгох нь чухал.
Нэмж хэлэхэд, өөрийн эсийг ашиглах нь тохирохын баталгаа биш, зөвхөн нэг онцлог юм. Эмчилгээ танд тохирох эсэх нь таны өвчний түүх, одоо хэрэглэж буй эм, бусад эмчилгээ зэргийг харгалзан эмчийн үзлэгээр тодорхойлогдоно.
Японы хууль ба өвчтөн юуг мэдэх ёстой вэ?
Японд өөхөн эдээс гаралтай үүдэл эсийн эмчилгээг нөхөн сэргээх эмчилгээг зохицуулдаг тусгай хуулийн хүрээнд, тухайн эмчилгээний төлөвлөгөөг Эрүүл мэнд, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яаманд бүртгүүлсний үндсэн дээр үзүүлдэг. Энэ нь эмчилгээг хууль эрх зүйн хүрээнд зохион байгуулдаг гэсэн утгатай боловч үр дүнг баталгаажуулдаг гэсэн үг биш.
Японы нөхөн сэргээх эмчилгээний тухай хууль нь эмчилгээг зохион байгуулах, эс боловсруулах байгууламжийг шалгах, өвчтөнд тайлбарлах шаардлагыг тогтоодог. Үүнийг тоймлон мэдсэнээр үзлэгийн үеэр ямар баримт бичиг, тайлбар хүссэнээ төлөвлөж болно.
Мөн энэ эмчилгээ нь Японд даатгалын хамрагдалтгүй, өөрөөр хэлбэл өөрөө төлдөг эмчилгээ юм. Иймээс төлбөр, эмчилгээний тоо, хугацаа, эрсдэл, гаж нөлөө, тохирох эсэхийг зөвхөн эмчийн үзлэгээр баталгаажуулах шаардлагатай. Эмчилгээ нь одоо хэрэглэж буй стандарт эмчилгээг орлох гэсэн хэрэг биш гэдгийг мартаж болохгүй.
Гадаадын өвчтөнд зориулж Grand Green Osaka Umekita Clinic нь мезенхимийн үүдэл эсийн эмчилгээний талаар олон хэлээр мэдээлэл өгдөг хуудастай. Монгол хэлээр бэлтгэсэн мэдээлэл ч бий. Гэхдээ нийтлэл эсвэл вэбсайтын мэдээлэл нь үзлэгийг орлохгүй.
Зөвлөгөөнд очихын өмнө эмчээс юу лавлах вэ?
Дараах асуултуудыг урьдчилан бэлдэж очвол үзлэг илүү үр дүнтэй болно.
- Миний нөхцөлд өөхөн эдээс эс авах нь тохиромжтой юу, ямар шалгалт шаардлагатай вэ?
- Эс авах, тарих тус бүрийн үед ямар эрсдэл, гаж нөлөө гарч болох вэ?
- Өсгөвөрлөлт ба чанарын шалгалт ямар үе шаттай явагддаг вэ?
- Нийт төлбөр, хэдэн удаа тарих, хэр удаан хугацаа шаардлагатай вэ?
- Эмчилгээний дараа хяналт хэрхэн хийгдэх, эх орондоо буцсан хойно хэнтэй холбогдох вэ?
Мөн Монголоос Японд очиход хэлний орчуулга, нислэг, байрлах хугацаа, зардлыг урьдчилан төлөвлөх шаардлагатай. Эмчилгээний хуваарь, үзлэгийн дараах хяналтыг эмнэлэгтэй урьдчилан тохирох нь зүйтэй.
Одоо хэрэглэж буй эм, урьд нь хийлгэсэн эмчилгээ, эмнэлгийн бичиг баримтаа цуглуулж, орчуулгатай нь хамт авч явбал эмч таны нөхцөлийг илүү нарийн ойлгоход тусална. Хэрэв сонирхож байвал Осакагийн Умэда дахь Grand Green Osaka Umekita Clinic-т зөвлөгөө авах хүсэлт илгээж болно.
Дүгнэлт
Өөхөн эд нь мезенхимийн үүдэл эсийг авах нэг боломжит эх үүсвэр бөгөөд хэсэг газрын мэдээ алдуулалттайгаар жижиг зүслэгээр авах боломжтой гэх давуу талтай. Гэхдээ эх үүсвэрийн сонголт нь үр дүнг баталгаажуулдаггүй бөгөөд эрсдэл, хязгаарлалт тус бүрд бий.
Эмчилгээний сонголт хийхээсээ өмнө судалгааны шатны мэдээлэл ба батлагдсан үр дүнг ялгаж ойлгох, эмчээс эрсдэл, төлбөр, тохирох эсэхийг нарийн лавлах нь чухал. Эцсийн шийдвэрийг зөвхөн эмчийн үзлэгт үндэслэн гаргана.
Ясны чөмөг
- Ясанд хандсан ажилбар
- Биед ачаалал харьцангуй их
- Эмчтэй хэлэлцэнэ
Өөхөн эд
- Хэсэг газрын мэдээ алдуулалт
- Жижиг зүслэгээр авна
- Эмчтэй хэлэлцэнэ
Энэ зураг нь нийтлэлийн агуулгыг цэгцэлсэн ойлголтын бүдүүвч юм
Лавлах эх сурвалж
- PubMed: Same or not the same? Comparison of adipose tissue-derived versus bone marrow-derived mesenchymal stem and stromal cells. (2012)
- PubMed: Adipose-derived stromal cells for osteoarticular repair: trophic function versus stem cell activity. (2014)
- PubMed: Treatment of Steroid-Refractory Acute Graft-Versus-Host Disease Using Commercial Mesenchymal Stem Cell Products. (2021)
- PubMed: Stem cell-based interventions for the treatment of stroke in newborn infants. (2023)
- PubMed: Comparative Efficacy and Safety of Intra-Articular Adipose-Derived, Bone Marrow-Derived, and Peripheral Blood-Derived Stem Cell Injections for Knee Osteoarthritis: A Systematic Review. (2026)
- MHLW (Япон): Нөхөн сэргээх анагаах ухаан — Японы Эрүүл мэнд, хөдөлмөр, халамжийн яам
Хянасан эмч
Шимада клиник эмнэлгийн хуулийн этгээдийн тэргүүн
Grand Green Osaka Umekita Clinic-ийн эмчилгээ хариуцсан дарга
Хиденори Шимада (Hidenori Shimada)
2005 онд Токушима их сургуулийн Анагаах ухааны факультетийг төгссөн. Эхний дадлагын дараа АНУ-ын эмчийн гэрчилгээ (ECFMG certification) авч, АНУ-ын Вашингтоны их сургуулийн ерөнхий мэс заслын тэнхимд дадлагажсан. Киото их сургуулийн төгсөлтийн дараах докторын хөтөлбөр, Киото их сургуулийн iPS эсийн судалгааны төв (CiRA)-ийн судлаачаар ажилласны дараа 2013 онд Шимада клиникийг нээсэн. Grand Green Osaka Umekita Clinic(https://umekitaclinic.org)-д дотрын өвчин, хүүхдийн эмчилгээнээс эхлээд эсийн эмчилгээ, гоо сайхны анагаах ухаан хүртэл өргөн хүрээнд ажилладаг.
* Энэхүү нийтлэлийн эмчийн хяналт нь зөвхөн эрдэм шинжилгээний агуулгад хамаарах бөгөөд эмч тодорхой эмчилгээ, бүтээгдэхүүнийг санал болгож буй хэрэг биш юм.