Сайн байна уу. Би Япон улсын Осака хотын Grand Green Osaka Umekita Clinic-ийн эмч Хиденори Шимада байна.
Үүдэл эсийн тухай мэдээллийг яагаад болгоомжтой унших хэрэгтэй вэ?
Сүүлийн жилүүдэд интернэт болон нийгмийн сүлжээнд үүдэл эсийн эмчилгээний тухай мэдээлэл маш их тархаж байна. Зарим нь судалгааны үр дүнд үндэслэсэн байдаг бол зарим нь хэтэрхий өөдрөг амлалт агуулсан сурталчилгаа байдаг. Эрүүл мэндийн шийдвэр гаргахдаа энэ хоёрыг ялгаж чаддаг байх нь чухал юм.
Үүдэл эсийн эмчилгээ нь өвчнийг заавал эдгээнэ гэсэн хариулт биш. Энэ нь нөхөн сэргээх анагаах ухааны судалгаа, эмнэлзүйн хэрэглээ үргэлжлэн хөгжиж буй салбар бөгөөд үр дүн нь хүн бүрт ижил байдаггүй. Иймээс уг эмчилгээг сонирхож буй хүн анх мэдээлэл унших үедээ «хэнд, ямар нөхцөлд, ямар хязгаартай» гэсэн асуултыг тавьж сурах нь зүйтэй.
Ялангуяа гадаад улсад эмчилгээ хийлгэх бодолтой хүний хувьд хэл, зай, зардал, аяллын хуваарь зэрэг нэмэлт хүчин зүйл бий. Тиймээс мэдээллийг эхнээс нь хоёр гурван эх сурвалжаас харьцуулж, нэг вэбсайт эсвэл нэг нийтлэлд бүрэн найдахгүй байх нь дээр юм.
Энэ нийтлэл нь Японд өөхний эдээс гаралтай үүдэл эсийн эмчилгээний талаар мэдээлэл хайж буй Монгол хэлтэй уншигчдад зориулагдсан бөгөөд эмчилгээг сурталчлах бус, мэдээллийг шүүн тунгаах үндсэн чиглэлийг тайлбарлахад чиглэнэ.
Өөхний эдээс гаралтай үүдэл эсийн эмчилгээ гэж юу вэ?
Энэ эмчилгээнд өөрийн өөхний эдээс маш бага хэмжээгээр авч, түүнд агуулагдах мезенхимийн үүдэл эсийг тусгай байгууламжид өсгөвөрлөн олшруулсны дараа судсаар дуслаар биед буцаан тарьдаг. Өөрийн эсийг ашигладаг тул донорын эстэй харьцуулахад татгалзах урвалын эрсдэл бага гэж үздэг боловч эрсдэл бүрэн арилна гэсэн үг биш юм.
Өөхний эд нь ясны чөмөгтэй харьцуулахад мезенхимийн үүдэл эсийг илүү их агуулдаг гэж үздэг бөгөөд хэсэг газрын мэдээ алдуулалттайгаар жижиг зүслэгээр авах боломжтой. Мөн эс авах, тарих аль аль нь амбулаториор хийгддэг тул ихэнх тохиолдолд хэвтэх шаардлагагүй.
Үүдэл эс гэдэг нь төрөл бүрийн эс болон ялгаран хөгжих, өөрийгөө нөхөн төлжүүлэх чадвартай эсийг хэлдэг. Нас ахих тусам биед байгаа үүдэл эсийн тоо цөөрдөг гэж үздэг бөгөөд энэ нь нөхөн сэргээх анагаах ухааны сонирхлыг нэмэгдүүлсэн нэг шалтгаан юм.
Мезенхимийн үүдэл эс нь үрэвслийн эсрэг бодис, өсөлтийн хүчин зүйлс ялгаруулж, гэмтсэн эдийн нөхөн сэргээлтийг дэмждэг тухай судалгаанууд бий. Гэхдээ эдгээр нь голдуу механизмын судалгаа болон хязгаарлагдмал хэмжээний эмнэлзүйн судалгаа байдаг тул үр дүнг нэг мөр ерөнхийлж болохгүй.
Мэдээллийн эх сурвалжийг хэрхэн шалгах вэ?
Эхний алхам бол мэдээллийн эх сурвалжийг харах явдал юм. Найдвартай мэдээлэл ихэвчлэн PubMed зэрэг олон улсын судалгааны сан, Японы Эрүүл мэнд, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам зэрэг төрийн байгууллага, мэргэжлийн эмнэлзүйн нийгэмлэгийн зөвлөмжид тулгуурладаг.
Дараах шинж тэмдэг байвал болгоомжтой хандах нь зүйтэй.
- Эмчилгээ «заавал», «бүрэн» эсвэл «хүн бүрт» үр дүнтэй гэж амласан байх
- Нэг хүний түүх, сэтгэгдэл, зураг дээр л үндэслэсэн байх
- Эрсдэл, гаж нөлөө, эмчилгээний хязгаарын талаар огт дурдаагүй байх
- Стандарт эмчилгээг хэрэггүй мэтээр харуулсан байх
Мөн «үүдэл эс» гэсэн нэр томьёо маш өргөн утгатай. Ясны чөмөг, өөхний эд, хүйн цусны эс зэрэг өөр өөр эх үүсвэр, өөр өөр бэлтгэх арга байдаг тул нэг төрлийн эсийн талаарх судалгааг өөр төрлийн эсэд шууд хамааруулж болохгүй. Уншиж буй мэдээлэл яг ямар эсийн талаар, ямар өвчтэй хүмүүст хийсэн судалгаа болохыг анхаараарай.
Нэг судалгааны үр дүнг бүх хүнд хамаатуулж ерөнхийлөх нь бас алдаа юм. Судалгааны объект, эмчилгээний арга, ажиглалтын хугацаа зэргийг харгалзан үзэх шаардлагатай. Эргэлзээтэй зүйл гарвал эмчээс шууд асуух нь хамгийн найдвартай арга.
Японы хууль, журам ба өөрийн эс ашиглахын утга
Японд үүдэл эс зэрэг эсээр хийх нөхөн сэргээх эмчилгээг «Нөхөн сэргээх анагаах ухааны аюулгүй байдлын тухай хууль»-ийн хүрээнд зохицуулдаг. Эмнэлэг нь эмчилгээний төлөвлөгөөгээ тусгайлсан хорооны хяналтаар дамжуулан яаманд бүртгүүлж, тухайн төлөвлөгөөний дагуу эмчилгээг үзүүлдэг.
Энэ нь эмчилгээ үр дүнтэй гэдгийг баталгаажуулсан гэсэн үг биш, харин эс өсгөвөрлөх, хадгалах, тээвэрлэх, тарих үйл явцыг журмын дагуу удирддаг гэсэн утгатай. Иймээс уншигч «хуулийн дагуу хийгддэг» гэсэн хэллэгийг «үр дүн баталгаатай» гэж андуурахгүй байх хэрэгтэй.
Нөхөн сэргээх эмчилгээг үзүүлдэг эмнэлэг нь эсийг цэвэр орчинд боловсруулах байгууламжийн шаардлагыг хангасан байх ёстой бөгөөд эмчилгээний явцад гарсан эмгэг үзэгдлийг бүртгэж, шаардлагатай үед холбогдох байгууллагад мэдэгддэг. Ийм тогтолцоо байгаа нь мэдээллийг ил тод болгоход чухал боловч эмчилгээний үр дүнг ямар ч хэмжээгээр баталдаггүй.
Мөн энэ эмчилгээ нь Японд даатгалын хамрах хүрээнд ордоггүй, өөрөөр хэлбэл өөрөө төлөх (даатгалд хамрагдахгүй) эмчилгээ юм. Төлбөр, эмчилгээний хугацаа, эрсдэлийг урьдчилан тодруулж, бичгээр тайлбар авах нь зүйтэй.
Эмчид хандахаасаа өмнө ямар асуултыг бэлдэх вэ?
Үзлэгт орохоос өмнө өөрийн эрүүл мэндийн түүх, одоо хэрэглэж буй эм, урьд хийлгэсэн эмчилгээ, шинжилгээний хариуг цуглуулж бэлдэх нь тустай. Доорх асуултууд нь эмчтэй яриа өрнүүлэхэд тусална.
- Миний нөхцөл байдалд энэ эмчилгээ тохирох уу, тохиромжгүй тохиолдол юу вэ?
- Эсийг хэрхэн авч, хэрхэн өсгөвөрлөж, ямар хяналтаар тарьдаг вэ?
- Боломжит эрсдэл, гаж нөлөө, түүнд хэрхэн хариу арга хэмжээ авдаг вэ?
- Эмчилгээний нийт төлбөр, давтамж, дараах хяналт ямар байх вэ?
- Монгол хэлээр тайлбар, орчуулгын дэмжлэг авах боломжтой юу?
Мөн Япон руу явахаасаа өмнө эмчилгээний явц хэдэн удаагийн ирэлтээс бүрдэх, эс өсгөвөрлөхөд хэр хугацаа шаардагдах, эмчилгээний дараа хаана, хэрхэн хяналтад орох талаар тодруулах хэрэгтэй. Эдгээр нь аяллын төлөвлөгөө, ажил болон гэр бүлийн хуваарьт шууд нөлөөлнө.
Эмчилгээний үр дүн хүн бүрт ялгаатай байх бөгөөд эмчилгээг хийх эсэх, хэрхэн хийх талаар шийдвэрийг зөвхөн эмчийн үзлэг, шинжилгээнд үндэслэн гаргана. Хэрэв одоо өөр өвчний эмчилгээ хийлгэж байгаа бол үүдэл эсийн эмчилгээг түүнийг орлуулах сонголт гэж үзэж болохгүй, эмчтэйгээ заавал зөвлөлдөх хэрэгтэй.
Дүгнэлт: Grand Green Osaka Umekita Clinic-т зөвлөгөө авахаас өмнө
Үүдэл эсийн эмчилгээний тухай мэдээллийг уншихдаа эх сурвалж, хязгаар, эрсдэл, төлбөрийн талаарх мэдээллийг хамт харах нь чухал. Сурталчилгааны хэллэгт бус, шалгаж болох баримтад тулгуурлаж, эмчээс асуух асуултаа урьдчилан бэлдэх нь шийдвэрээ тайван гаргахад тусална.
Grand Green Osaka Umekita Clinic нь Осака, Умеда орчимд байрлах бөгөөд өөхний эдээс гаралтай үүдэл эсийн эмчилгээг өөрөө төлөх эмчилгээ хэлбэрээр, Нөхөн сэргээх анагаах ухааны аюулгүй байдлын тухай хуулийн хүрээнд үзүүлдэг. Монгол хэлээр бэлтгэсэн мэдээллийн хуудас байгаа тул эмчилгээний явц, төлбөр, асуулт хариултыг уг хуудаснаас урьдчилан танилцаж болно.
Эмчилгээ тохирох эсэх, эрсдэл, гаж нөлөө, төлбөрийн талаар эцсийн шийдвэрийг эмчийн үзлэгийн үеэр гаргана. Асуух зүйл байвал бэлтгэсэн асуултаа аваад зөвлөгөө авахыг санал болгож байна.
- Эх сурвалжийг шалгах
- Хууль, журмыг ойлгох
- Асуултаа бэлдэх
- Эмчийн үзлэгээр шийдэх
Энэ зураг нь нийтлэлийн агуулгыг цэгцэлсэн ойлголтын бүдүүвч юм
Лавлах эх сурвалж
Хянасан эмч
Шимада клиник эмнэлгийн хуулийн этгээдийн тэргүүн
Grand Green Osaka Umekita Clinic-ийн эмчилгээ хариуцсан дарга
Хиденори Шимада (Hidenori Shimada)
2005 онд Токушима их сургуулийн Анагаах ухааны факультетийг төгссөн. Эхний дадлагын дараа АНУ-ын эмчийн гэрчилгээ (ECFMG certification) авч, АНУ-ын Вашингтоны их сургуулийн ерөнхий мэс заслын тэнхимд дадлагажсан. Киото их сургуулийн төгсөлтийн дараах докторын хөтөлбөр, Киото их сургуулийн iPS эсийн судалгааны төв (CiRA)-ийн судлаачаар ажилласны дараа 2013 онд Шимада клиникийг нээсэн. Grand Green Osaka Umekita Clinic(https://umekitaclinic.org)-д дотрын өвчин, хүүхдийн эмчилгээнээс эхлээд эсийн эмчилгээ, гоо сайхны анагаах ухаан хүртэл өргөн хүрээнд ажилладаг.
* Энэхүү нийтлэлийн эмчийн хяналт нь зөвхөн эрдэм шинжилгээний агуулгад хамаарах бөгөөд эмч тодорхой эмчилгээ, бүтээгдэхүүнийг санал болгож буй хэрэг биш юм.