Сайн байна уу. Би Япон улсын Осака хотын Grand Green Osaka Umekita Clinic-ийн эмч Хиденори Шимада байна.
Нас ахих тусам хүний бие шинэчлэгдэх чадвараа аажмаар алддаг. Үе мөч хөших, ядрах, үрэвслийн шинжтэй өөрчлөлтүүд олширох зэрэг асуудлыг олон хүн өөрийн биеэр мэдэрдэг. Үүнтэй холбоотойгоор сүүлийн жилүүдэд «үүдэл эс» гэсэн нэр томьёо эрүүл мэндийн мэдээлэлд их гарах болсон. Гэхдээ энэ сэдвийг сонирхоход мэдээллийг тайван, шүүн тунгаах нь чухал. Энэ нийтлэлд үүдэл эс гэж юу болох, өөхний эдээс гаралтай мезенхимийн үүдэл эс яагаад судлагддаг, мөн Японд энэ эмчилгээ ямар хүрээнд явагддагийг тайлбарлана.
Товч дүгнэлт
Үүдэл эс бол бусад төрлийн эс болон ялгарч, өөрийгөө нөхөн төлжүүлэх чадвартай эс юм. Мезенхимийн үүдэл эс нь өөхөн эд, ясны чөмөг зэрэгт байдаг бөгөөд үрэвслийн эсрэг бодис, өсөлтийн хүчин зүйлс ялгаруулж, эдийн нөхөн сэргээлтийг дэмждэг тухай судалгаанууд байдаг. Гэхдээ судалгааны үр дүн нь нөхцөл, өвчтөний онцлогоос хамаарч өөр өөр байдаг тул үр дүнг баталгаажуулж хэлэх боломжгүй. Энэ эмчилгээ нь Японд даатгалын бус, өөрөөр хэлбэл өөрийн зардлаар хийгддэг эмчилгээ бөгөөд тохирох эсэх, эрсдэл, зардлыг зөвхөн эмчийн үзлэгээр тодорхойлно.
Нас ахих, үрэвслийн үед юу өөрчлөгддөг вэ
Хүний бие ойролцоогоор 37 их наяд эсээс тогтдог гэж үздэг бөгөөд хуучирсан эсүүд байнга шинэ эсээр солигдож байдаг. Энэ шинэчлэлтийн эх үүсвэр нь үүдэл эс юм. Нас ахих тусам үүдэл эсийн тоо цөөрч, биеийн сэргэх чадвар буурдаг гэж ерөнхийд нь тайлбарладаг. Үүнээс гадна удаан үргэлжилсэн сул үрэвсэл нь эд эсийн өөрчлөлттэй холбоотой байж болох тухай эрдэмтэд ярьдаг.
Гэвч нас ахихтай холбоотой бүх шинж тэмдэг үүдэл эсийн тоотой холбоотой гэж ойлгож болохгүй. Үе мөчний өвдөлт, ядрах зэрэг шинж тэмдэг нь олон шалтгаантай бөгөөд эхлээд эмчид хандаж, шалтгааныг тодруулах нь чухал. Үүдэл эсийн эмчилгээ нь стандарт эмчилгээг орлох зүйл биш, харин эмчийн үнэлгээний дараа ярилцаж болох нэг сонголт гэж ойлгох нь зөв.
Мезенхимийн үүдэл эс гэж юу вэ
Мезенхимийн үүдэл эс (MSC) нь өөхөн эд, ясны чөмөг зэрэгт агуулагддаг соматик үүдэл эс юм. Лабораторийн судалгаанд эдгээр эс нь өөх, яс, мөгөөрсний эс болон ялгарч чаддаг нь ажиглагдсан. Үүнээс гадна үрэвслийн эсрэг бодис болон өсөлтийн хүчин зүйлс ялгаруулж, гэмтсэн эдийн нөхөн сэргээлтийг дэмждэг гэсэн судалгаанууд байдаг. Дэлхий даяар энэ чиглэлийн судалгаа, эмнэлзүйн хэрэглээ өргөжиж байгаа ч ихэнх асуултад хариулт эцэслэн гараагүй байна.
Судсаар тарьсан мезенхимийн үүдэл эс цусны урсгалаар дамжин үрэвссэн, гэмтсэн хэсэгт цуглардаг («хоуминг» үзэгдэл) тухай судалгаанууд бий. Гэхдээ энэ үзэгдэл хүнд хэрхэн илэрдэг, эмчилгээний үр дүнд хэрхэн нөлөөлдөг талаар мэдээлэл хязгаарлагдмал. Иймд ийм төрлийн мэдээллийг «боломжит механизм» хэмжээнд ойлгох нь тохиромжтой.
Яагаад өөхөн эдээс эс авдаг вэ
Мезенхимийн үүдэл эсийг ясны чөмөгнөөс ч авч болох боловч ясны чөмөг авах нь биед харьцангуй их ачаалал өгдөг. Өөхөн эд нь ясны чөмөгтэй харьцуулахад мезенхимийн үүдэл эсийг илүү их агуулдаг гэж үздэг бөгөөд хэсэг газрын мэдээ алдуулалттайгаар жижиг зүслэгээр авах боломжтой. Будааны үрийн хэмжээтэй хэдхэн хэсэг өөх хангалттай гэж тайлбарладаг.
Grand Green Osaka Umekita Clinic-ийн мэдээллээр эмчилгээ нь өөрийн өөхөн эдээс авсан мезенхимийн үүдэл эсийг тусгай байгууламжид өсгөвөрлөн олшруулж, дараа нь судсаар дуслаар буцаан тарих замаар явагддаг. Өөрийн эсийг ашигладаг тул донорын эстэй харьцуулахад татгалзах урвал, харшлын эрсдэл бага гэж тайлбарладаг ч эрсдэл бүрэн арилна гэсэн үг биш юм. Эс авах болон тарих ажилбар хоёулаа амбулаториор хийгддэг тул хэвтэх шаардлагагүй.
Мөн ганц мэдээллээр шууд дүгнэлт хийхгүй байх нь чухал. Нэг судалгаа эсвэл нэг эмнэлгийн тайлан нь бусад хүнд ижил үр дүн өгнө гэсэн баталгаа болдоггүй. Иймд эмчтэйгээ ярилцахдаа судалгааны нөхцөл, оролцогчдын онцлог, ажиглалтын хугацаа зэргийг хамт асууж, өөрийн нөхцөлтэй хэр ойр болохыг тунгаан бодоорой.
Японы хууль, эмчилгээний хүрээ
Японд нөхөн сэргээх эмчилгээг «Нөхөн сэргээх анагаах ухааны аюулгүй байдлын тухай хууль»-ийн дагуу зохицуулдаг. Энэ хуулийн хүрээнд эмнэлэг эмчилгээний төлөвлөгөөгээ Эрүүл мэнд, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яаманд бүртгүүлж, хүлээн зөвшөөрөгдсөний дараа л эмчилгээ үзүүлдэг. Эс өсгөвөрлөх үйл явц ч мөн тодорхой шаардлагын дагуу явагддаг.
Мөн энэ эмчилгээ даатгалд хамрагдахгүй, өөрөөр хэлбэл өөрийн зардлаар хийгдэх эмчилгээ юм. Бүртгэлтэй байх нь үр дүнг баталгаажуулдаг гэсэн утга биш бөгөөд хууль нь эмчилгээг зохион байгуулах журмыг тогтоодог. Иймд эмчилгээ хийлгэхээсээ өмнө өөрт тохирох эсэх, эрсдэл ба гаж нөлөө, зардал, дараах хяналтын талаар эмчээс бичгээр болон амаар тодорхой асууж авах хэрэгтэй.
Эмчид хандахаасаа өмнө бэлдэх асуултууд
Олон улсын өвчтөн Японд ирж зөвлөгөө авахаар төлөвлөж байгаа бол дараах асуултуудыг урьдчилан бэлдэх нь үзлэгийг илүү утга учиртай болгоно.
- Миний өвчний түүх, одоо хэрэглэж буй эм эмчилгээнд ямар хамааралтай вэ?
- Энэ эмчилгээний боломжит давуу тал болон хязгаар юу вэ?
- Ямар эрсдэл, гаж нөлөө гарч болох вэ, шинж тэмдэг илэрвэл хэнд хэрхэн хандах вэ?
- Зардал нь юунд юу багтдаг вэ, нэмэлт зардал гарах уу?
- Эмчилгээний дараах хяналтыг Монголд буцсаны дараа хэрхэн хийх вэ?
Өөрийн хэрэглэж буй эмийн жагсаалт, өмнөх шинжилгээний үр дүнг хамт авчирвал эмч таны байдлыг илүү нарийвчлан үнэлэх боломжтой. Хэрэв одоо өөр эмчилгээ хийлгэж байгаа бол үүнийгээ эмчид заавал хэлээрэй.
Осака, Умэда дахь зөвлөгөө ба мэдээллийн эх сурвалж
Grand Green Osaka Umekita Clinic нь Осака хотын Умэда орчимд байрлах клиник бөгөөд гадаад өвчтөнд зориулсан олон хэл дээрх мэдээллийн хуудастай. Монгол хэлээр бэлтгэсэн мэдээлэл нь эмчилгээний явц, онцлогийг урьдчилан ойлгоход тусалдаг. Гэхдээ вэб хуудасны мэдээлэл нь эмчийн үзлэгийг орлохгүй бөгөөд эмчилгээний тохирох эсэх, зардал, эрсдэл, гаж нөлөөг эмчийн үзлэгээр тодруулах шаардлагатай.
Нөхөн сэргээх анагаах ухааны талаар мэдээлэл хайхдаа PubMed зэрэг эрдэм шинжилгээний мэдээллийн сан, Японы Эрүүл мэнд, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яамны мэдээлэл, эмнэлгийн мэргэжлийн нийгэмлэгийн удирдамж зэрэг найдвартай эх сурвалжийг эхэнд тавих нь зүйтэй. Нийгмийн сүлжээ дэх хувь хүний туршлага эсвэл «амжилттай болсон» гэсэн мэдээлэл нь шинжлэх ухааны нотолгоо биш гэдгийг санах хэрэгтэй.
Дүгнэлт
Үүдэл эс нь биеийн шинэчлэлтэд чухал үүрэгтэй бөгөөд өөхөн эдээс гаралтай мезенхимийн үүдэл эс нь нөхөн сэргээх анагаах ухааны судалгаанд идэвхтэй судлагдаж буй сэдэв юм. Гэхдээ судалгаа үргэлжилж байгаа, үр дүн хүн бүрт ижил биш, мөн эмчилгээ нь өөрийн зардлаар хийгддэг учир зөвхөн нийтлэлээс шийдвэр гаргах нь тохиромжгүй. Японд энэ эмчилгээг Нөхөн сэргээх анагаах ухааны аюулгүй байдлын тухай хуулийн хүрээнд явуулдаг гэдгийг мэдэж, эрсдэл, гаж нөлөө, зардал, дараах хяналтын талаар эмчтэйгээ дэлгэрэнгүй ярилцаарай. Эцсийн шийдвэрийг эмчийн үзлэг, өөрийн нөхцөл байдалд тулгуурлан гаргана.
- Үүдэл эсШинэчлэлтийн эх үүсвэр
- Өөхөн эдЭс авах эх үүсвэр
- Стандарт эмчилгээОрлохгүй, хамт ярилцана
- Эмчийн үзлэгЭрсдэл, зардлыг тодруулна
Энэ зураг нь нийтлэлийн агуулгыг цэгцэлсэн ойлголтын зураг юм
Лавлах эх сурвалж
- PMC: Rationale for the clinical use of adipose-derived mesenchymal stem cells for COVID-19 patients. (2020)
- PMC: Combined topical and systemic administration with human adipose-derived mesenchymal stem cells (hADSC) and hADSC-derived exosomes markedly promoted cutaneous wound healing and regeneration. (2021)
- PMC: SARS-CoV-2: the "Uncensored" Truth about Its Origin and Adipose-Derived Mesenchymal Stem Cells as New Potential Immune-Modulatory Weapon. (2021)
- PMC: Recent clinical trials with stem cells to slow or reverse normal aging processes. (2023)
- MHLW (Япон): Нөхөн сэргээх анагаах ухаан — Японы Эрүүл мэнд, хөдөлмөр, халамжийн яам
Хянасан эмч
Шимада клиник эмнэлгийн хуулийн этгээдийн тэргүүн
Grand Green Osaka Umekita Clinic-ийн эмчилгээ хариуцсан дарга
Хиденори Шимада (Hidenori Shimada)
2005 онд Токушима их сургуулийн Анагаах ухааны факультетийг төгссөн. Эхний дадлагын дараа АНУ-ын эмчийн гэрчилгээ (ECFMG certification) авч, АНУ-ын Вашингтоны их сургуулийн ерөнхий мэс заслын тэнхимд дадлагажсан. Киото их сургуулийн төгсөлтийн дараах докторын хөтөлбөр, Киото их сургуулийн iPS эсийн судалгааны төв (CiRA)-ийн судлаачаар ажилласны дараа 2013 онд Шимада клиникийг нээсэн. Grand Green Osaka Umekita Clinic(https://umekitaclinic.org)-д дотрын өвчин, хүүхдийн эмчилгээнээс эхлээд эсийн эмчилгээ, гоо сайхны анагаах ухаан хүртэл өргөн хүрээнд ажилладаг.
* Энэхүү нийтлэлийн эмчийн хяналт нь зөвхөн эрдэм шинжилгээний агуулгад хамаарах бөгөөд эмч тодорхой эмчилгээ, бүтээгдэхүүнийг санал болгож буй хэрэг биш юм.