Сайн байна уу. Би Япон улсын Осака хотын Grand Green Osaka Umekita Clinic-ийн эмч Хиденори Шимада байна.
Үүдэл эсийн эмчилгээний тухай мэдээлэл уншихад «өөрийн эс» гэдэг үг байнга тааралддаг. Японд өөхний эдээс гаралтай үүдэл эсийн эмчилгээ сонирхож буй олон хүн энэ нь яг юу гэсэн үг, донорын эсээс юугаараа ялгаатай, мөн «өөрийн эс» гэдэг нь эмчилгээг аюулгүй, үр дүнтэй болгоно гэсэн баталгаа мөн үү гэж асуудаг. Энэ нийтлэлд эдгээр асуултыг тайван, хэтрүүлэлгүйгээр тайлбарлана.
Нийтлэлийг эмчилгээ хийлгэх шийдвэр гаргуулах зорилгоор бус, Осака хотын Grand Green Osaka Umekita Clinic-т зөвлөгөө авахаасаа өмнө ямар асуулт асуух вэ гэдгээ тодорхойлоход туслах зорилгоор бэлтгэв.
Товч дүгнэлт
«Өөрийн эс» гэдэг нь эмчилгээнд өөр хүнээс авсан эс биш, таны биеэс авсан эсийг ашиглана гэсэн утгатай. Үүнийг аутологи гэж нэрлэдэг. Өөрийн эсийг ашиглах нь донорын эс эсвэл хиймэл материалтай харьцуулахад татгалзах урвал, харшлын эрсдэл бага байх боломжтой гэж үздэг. Гэхдээ эрсдэл бүрэн арилна гэсэн үг биш юм. Өсгөвөрлөх явц, судсаар тарих ажилбар, хүний эрүүл мэндийн байдал бүр өөрийн эрсдэлтэй байдаг тул эмчийн үзлэг, зөвлөгөөгөөр бүгдийг нь тодруулах шаардлагатай.
Мөн энэ эмчилгээ нь Японд даатгалын хамрах хүрээнээс гадуурх, өөрөөр хэлбэл өөрийн зардлаар хийгддэг чөлөөт эмчилгээ юм. Төлбөр, тарилгын тоо, хугацаа, эрсдэл, гаж нөлөө, таны биед тохирох эсэхийг зөвхөн эмч биечлэн үзээд хэлнэ.
Аутологи ба донорын эс гэж юу вэ
Эмчилгээнд ашиглах эсийг хаанаас авсан бэ гэдгээр нь үндсэн хоёр ангилна. Аутологи эмчилгээнд эсийг эмчилгээ хийлгэж буй хүний биеэс авч, өсгөвөрлөөд, тухайн хүнд нь буцааж тарина. Аллоген буюу донорын эмчилгээнд эсийг өөр хүнээс авдаг.
Өөхний эдээс гаралтай үүдэл эсийн эмчилгээ нь эхний хэлбэрт хамаарна. Хэсэг газрын мэдээ алдуулалттайгаар бага хэмжээний өөхний эд авч, тусгай байгууламжид мезенхимийн үүдэл эсийг тусгаарлан өсгөвөрлөж олшруулаад, судсаар дуслаар буцаан тарина. Өөх авах хэмжээ нь будааны үрийн хэмжээтэй хэдхэн хэсэг гэж тайлбарладаг ч, яг хэдий хэмжээний эд авах нь таны биеийн байдал, эмчийн шийдвэрээс хамаарна.
Өөрийн эсийг ашигласнаар өөр хүний эсээс шалтгаалах эрсдэл багасч болох ч, энэ нь эмчилгээний үр дүнг баталгаажуулдаггүй. Хүн бүрийн эсийн чанар, тоо, өсөлтийн хурд өөр байж болох тул нэг хүнд гарсан үр дүнг өөр хүнд ижил гарна гэж ойлгож болохгүй.
«Өөрийн эс» гэдэг нь эрсдэлгүй гэсэн үг үү
Үгүй. Энэ нь хамгийн нийтлэг буруу ойлголтуудын нэг юм. Өөрийн эсийг ашиглахад татгалзах урвал бага байх боломжтой ч дараах эрсдэл байсаар байна.
- Өөх авах ажилбартай холбоотой өвдөлт, хаван, хөхрөлт, халдварын эрсдэл, мэдээ алдуулах эмд үзүүлэх урвал.
- Эсийг өсгөвөрлөх үед бохирдол үүсэх эрсдэл. Үүнээс сэргийлэх чанарын удирдлага байдаг ч эрсдэлийг тэг болгож чаддаггүй.
- Судсаар дуслаар тарихтай холбоотой халуурах, жихүүдэс хүрэх, цусны судасны ойр орчмын урвал зэрэг боломжит гаж нөлөө.
- Тухайн хүний өвчний түүх, ууж буй эм, бусад эмчилгээгээс хамаарсан хувь хүний эрсдэл.
Эдгээрийг эмчилгээний өмнө эмчтэй нарийвчлан ярилцаж, хэрвээ ямар нэг шинж тэмдэг илрэх юм бол хэзээ, хэнд хандахаа урьдчилан тохиролцох нь чухал.
Өсгөвөрлөх, чанарын удирдлага, эсийн мөрдөх боломж
Өөрийн эс гэдэг нь «таны эс таны биед буцаж орно» гэсэн утгатай тул эс солигдохгүй, өөр хүний эстэй холилдохгүй байх нь маш чухал. Тиймээс эмнэлэг болон өсгөвөрлөх байгууламж эсийг хэрхэн тэмдэглэж, тээвэрлэж, хадгалдаг, ямар шалгалт хийдгийг зөвлөгөөн дээр асууж болно.
Асууж болох зүйлсийн жишээ нь: эсийг хаана, ямар нөхцөлд өсгөвөрлөдөг вэ, өсгөвөрлөсөн эсийг тарихаас өмнө ямар шалгалт хийдэг вэ, хэрвээ эс шаардлага хангаагүй бол яах вэ, эсийг хэдий хугацаанд хүлээх вэ гэх мэт. Эдгээрийн хариулт эмнэлэг бүрт, мөн таны нөхцөл байдлаас хамаарч ялгаатай байж болно.
Шалгалтад хамрагдсан гэдэг нь үр дүнг баталгаажуулах гэсэн үг биш, харин эмчилгээний аюулгүй байдлыг хянах нэг арга хэрэгсэл гэдгийг санаарай.
Японы хууль эрх зүйн орчин ба чөлөөт эмчилгээ
Японд нөхөн сэргээх эмчилгээг Нөхөн сэргээх анагаах ухааны аюулгүй байдлын тухай хуулийн хүрээнд зохицуулдаг. Эмнэлэг нь нөхөн сэргээх эмчилгээний төлөвлөгөөгээ тогтоосон журмын дагуу яаманд бүртгүүлж, шаардлагатай хяналт, хүлээн зөвшөөрөлтийн дагуу эмчилгээ үзүүлнэ. Энэ нь эмчилгээг төрөөс баталгаажуулсан эсвэл бүх нөхцөлд үр дүнтэй гэсэн утга биш бөгөөд аюулгүй байдлыг хянах журмын хүрээнд явагдаж байгаа гэсэн утгатай.
Мөн энэ эмчилгээ нь даатгалын хамрах хүрээнд ордоггүй чөлөөт эмчилгээ учир зардлыг өөрөө хариуцна. Өвчний шалтгаан, нөхцөл байдалд тохирсон стандарт эмчилгээ байгаа бол үүдэл эсийн эмчилгээг түүний оронд бус, эмчийн зөвлөгөөгөөр хэрхэн харьцуулан авч үзэхийг ярилцах нь зохистой.
Зөвлөгөөнд очихын өмнө бэлтгэх асуултууд
Олон хэлээр мэдээлэл өгдөг хуудастай Grand Green Osaka Umekita Clinic зэрэг эмнэлэгт зөвлөгөө авахаар төлөвлөж байгаа бол өөрийн асуултаа урьдчилан бичиж авах нь ач холбогдолтой. Мөн хэл, орчуулгын асуудлаа урьдчилан тодруулж, чухал мэдээллийг бичгээр авахыг хүсэх нь зүйтэй.
- Миний тохиолдолд өөрийн эсийг ашиглах нь яагаад зохистой гэж үзэж байна вэ, эсвэл зохисгүй гэж үзэх шалтгаан байна уу.
- Өсгөвөрлөх үеийн чанарын шалгалт, эсийг хэрхэн мөрдөн хянадаг вэ.
- Боломжит эрсдэл, гаж нөлөө юу вэ, хэрвээ шинж тэмдэг илэрвэл хэнтэй холбогдох вэ.
- Төлбөр, тарилгын тоо, эмчилгээний хугацаа юу вэ, нэмэлт зардал гарах уу.
- Миний одоогийн өвчний түүх, ууж буй эм эмчилгээнд нөлөөлөх үү.
Эдгээр асуултад ойлгомжтой хариулт авч чадсан тохиолдолд л шийдвэр гаргах нь зөв. Хэрвээ тодорхой бус зүйл байвал нэмж асуух, шаардлагатай бол өөр эмчийн нэмэлт санал авах эрхтэй гэдгээ мартуузай.
Дүгнэлт
Өөхний эдээс гаралтай үүдэл эсийн эмчилгээнд «өөрийн эс» гэдэг нь донорын эсээс өөр эх үүсвэртэй гэсэн ойлголт бөгөөд зарим эрсдэлийг багасгах боломжтой ч эмчилгээний үр дүн, аюулгүй байдлыг баталгаажуулдаггүй. Эсийн чанар, өсгөвөрлөх явц, мөрдөх боломж, хууль эрх зүйн орчин, зардлын нөхцөл зэргийг эмчтэй нарийвчлан ярилцаж ойлгох нь чухал.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд оношлогоо, эмчилгээний зөвлөгөөг орлохгүй. Таны биед тохирох эсэх, үнэ төлбөр, эрсдэл, гаж нөлөөг эмчийн үзлэгээр л тодорхойлно.
- Өөрийн биеэс авсан эсАутологи гэж нэрлэдэг
- Өсгөвөрлөх, чанарын шалгалтЭсийг мөрдөн хянах
- Хууль, чөлөөт эмчилгээДаатгалын хүрээнээс гадуур
- Эмчийн үзлэгээр тодруулнаЭрсдэл, төлбөр, тохирох эсэх
Энэ зураг нь нийтлэлийн агуулгыг цэгцэлсэн ойлголтын бүдүүвч юм
Лавлах эх сурвалж
- PubMed: Stem Cell Therapies in Clinical Trials: Progress and Challenges. (2015)
- PubMed: Autologous Versus Allogeneic Adipose-Derived Mesenchymal Stem Cell Therapy for Knee Osteoarthritis: A Systematic Review, Pairwise and Network Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. (2025)
- PubMed: Periadventitial delivery of mesenchymal stem cells improves vascular remodeling and maturation in arteriovenous fistulas. (2025)
- PubMed: Mesenchymal Stem/Stromal Cells Therapy for Metabolic Syndrome: Potential Clinical Application? (2023)
- PubMed: Mesenchymal stem cells for treatment of musculoskeletal disease in horses: Relative merits of allogeneic versus autologous stem cells. (2020)
- MHLW (Япон): Нөхөн сэргээх анагаах ухаан — Японы Эрүүл мэнд, хөдөлмөр, халамжийн яам
Хянасан эмч
Шимада клиник эмнэлгийн хуулийн этгээдийн тэргүүн
Grand Green Osaka Umekita Clinic-ийн эмчилгээ хариуцсан дарга
Хиденори Шимада (Hidenori Shimada)
2005 онд Токушима их сургуулийн Анагаах ухааны факультетийг төгссөн. Эхний дадлагын дараа АНУ-ын эмчийн гэрчилгээ (ECFMG certification) авч, АНУ-ын Вашингтоны их сургуулийн ерөнхий мэс заслын тэнхимд дадлагажсан. Киото их сургуулийн төгсөлтийн дараах докторын хөтөлбөр, Киото их сургуулийн iPS эсийн судалгааны төв (CiRA)-ийн судлаачаар ажилласны дараа 2013 онд Шимада клиникийг нээсэн. Grand Green Osaka Umekita Clinic(https://umekitaclinic.org)-д дотрын өвчин, хүүхдийн эмчилгээнээс эхлээд эсийн эмчилгээ, гоо сайхны анагаах ухаан хүртэл өргөн хүрээнд ажилладаг.
* Энэхүү нийтлэлийн эмчийн хяналт нь зөвхөн эрдэм шинжилгээний агуулгад хамаарах бөгөөд эмч тодорхой эмчилгээ, бүтээгдэхүүнийг санал болгож буй хэрэг биш юм.